In zijn nieuwste column beschouwt Bert van der Put de overeenkomsten en verschillen tussen Ajax, AZ en PSV. Onze columnist vraagt zich af waarom AZ en PSV wél succes boeken in Europa en Ajax niet. Ook valt hem de wisselvalligheid van het Ajax van Henk ten Cate op. De Amsterdammers stonden er drie weken geleden nog heel slecht voor, terwijl er nu ineens nog reële kampioenskansen zijn. Bert twijfelt aan onder andere de technische staf en de scouting van Ajax.

Waarom AZ en PSV wel en Ajax niet? - door Bert van der Put

Ik heb een dubbel gevoel. Na mijn vorige bijdrage van 6 maart is er met Ajax ineens zoveel positiefs gebeurd dat het net lijkt of er vóór die tijd niets negatiefs te melden viel. Maar moest Ajax ook niet radicaal de knop omdraaien en laten zien dat er niet voor niets zo'n hoop kwaliteitsjongens rondlopen? Door de twee geweldige uitslagen tegen FC Twente en PSV werd een beetje naar de achtergrond gedrongen dat AZ en PSV zich maar even voor de kwartfinale van de UEFA Cup en Champions League geplaatst hadden. Het kan haast niet anders of de vraag 'Waarom die twee wel en wij, Ajax, niet?' moét wel opkomen. Ik ga proberen om in mijn tiende bijdrage uit te vinden wat het antwoord op deze vraag zou kunnen zijn.

Laten we niet vergeten dat Ajax in het seizoen 2006-2007 niet één, maar twee keer voor deelname aan Europees voetbal uitgeschakeld werd. De miskleun tegen FC Kopenhagen, waardoor de Champions League verloren ging, is nog niemand vergeten. Nog steeds kan ik geen goede reden bedenken waarom die augustuswedstrijd in De Arena verloren ging.

Onderschatting speelde natuurlijk mee. Toch wrang als je nu hoort dat Ajax mede door het missen van het hoogste Europese voetbal aan 5,6 miljoen euro verlies gekomen is. Er kwam, tot 12 november van het vorige jaar, een periode waarin Ajax in de competitie een soort revanche op zichzelf nam. Met twee punten voorsprong ging Ajax op laatstgenoemde datum in De Arena het 'PSV-syndroom' te lijf. De uitslag 0-1 werd door de nieuwe Ajax-trainer Henk ten Cate afgedaan als 'uiterst eervol en er is progressie geboekt'. Toen dacht hij nog dat PSV een nauwelijks te kloppen tegenstander was. Ik had daar toen al mijn twijfels over. En ik heb niet nagelaten daar in elke verschenen bijdrage op in te spelen. Nu wordt er natuurlijk gezegd dat PSV in de laatste wedstrijd tegen Ajax pech had door het ontbreken van Alex en Arouna Koné.

Gelukkig hebben de deskundigen (bijvoorbeeld Johan Derksen) aangetoond dat de verrassende uitslag toch niet zo'n donderslag bij heldere hemel was. Hoe kan PSV dan in de poulefase van het Champions League-toernooi zo'n prestatie geboekt hebben? Door uiterst georganiseerd defensief te spelen. Geloof mij nu maar. Als je vanuit een super georganiseerde verdediging voorzichtig de weg naar voren zoekt lijkt het al gauw of je een prima spelende ploeg aan het werk ziet. Na de eerste wedstrijd in de knock-outfase tegen Arsenal schreven de Engelse voetbaljournalisten over een laf spelend PSV. Dat hoorden we dus ook maar eens van een vreemde.

Over AZ is een ander, positiever gekleurd, verhaal te vertellen. Ik heb respect voor AZ. Ik heb ook respect voor Louis van Gaal. Bij hem was en is aanvallend voetbal aanvallend voetbal. In de afgelopen voetbaljaargangen heb ik echt van AZ kunnen genieten, voor het laatst nog in de thuiswedstrijd tegen Newcastle United. Dat AZ een kwaliteitskind in de groei is, is ook waar. Dat zien we meestal in een competitiewedstrijd, volgend op een Europees gebeuren. Ajax speelde in het lopende competitieseizoen twee keer gelijk tegen AZ. Het 1-1 gelijkspel in Alkmaar, met de onterecht goedgekeurde gelijkmaker van Maarten Martens na een te ver doorgevoerde charge van Demy de Zeeuw op Maarten Stekelenburg, de inmiddels oranje Ajax-keeper, zit bij iedereen die wat met Ajax heeft vers in het geheugen.

Ik ben nu al razend benieuwd wat AZ tegen Werder Bremen gaat doen. De Alkmaarders zullen zeker van de foutieve Ajax-aanpak in Bremen geleerd hebben. Bovendien is AZ nog steeds onbekender dan Ajax, de kans op Duitse onderschatting zit er zeker in. Maar wat er straks ook gebeurt, AZ is en blijft een verzameling van middelmatige, goedwillende en uitstekend gecoachte voetballers. Dat Marco van Basten enkele van hen in de Nederlandse selectie tegen Roemenië opnam (De Zeeuw, Kew Jaliens en Danny Koevermans) zegt meer over Van Basten dan over deze brave Alkmaarse borsten. De vraag blijft dus waarom PSV en AZ wel in een Europese kwartfinale staan en Ajax niet.

Vriend en vijand zijn het erover eens dat het niet aan kwaliteit ontbreekt. Het is dan ook logisch dat er zoveel Ajacieden in de selecties van vertegenwoordigende elftallen zitten. Maar waarom dan toch deze achterstand als het om Europees presteren gaat? Dat de technische staf van Ajax dit seizoen totaal nieuw is speelt voor mij zeker mee. Het was misschien beter geweest om iemand als Ruud Krol, die toch op alle manieren zijn sporen verdiend heeft, in de staf te handhaven. Ze maken mij niet wijs dat de assistenten van nu, hoe goedwillend en sympathiek misschien ook, van een hoger niveau dan Ruud zijn. Dat een nieuwe coach zijn vriendje mag meebrengen vind ik eigenlijk niet meer van deze tijd. In een verzakelijkt voetbalbedrijf moet gekeken worden naar de allerbeste constructie waarin naar succes toegewerkt kan worden. Ze zullen het in het Ajax-bestuur nooit toegeven, maar ik wed dat ze het technisch begeleiderstrio van nu géén tweede keer zouden benoemen.

Het zou Henk, Hennie en Alfons gesierd hebben als ze af en toe met een gasttraining gewerkt zouden hebben. Laat mensen die het ook internationaal gemaakt hebben (o.a. Johan Cruijff, Guus Hiddink, Eriksson) maar eens op de selectie los. Laat ze hun visie maar eens aan de hongerige jonge honden van Ajax duidelijk maken. Ik weet wel dat voor zoiets moed nodig is. Maar uiteindelijk zou zoiets toch alleen maar in het voordeel van ons nieuwe trainerstrio uit gaan pakken. Ik beschik over een veertigjarige ervaring als onderwijsman. Ook al dacht ik nog zo ervaren te zijn, toch nodigde ik af en toe gastdocenten uit om een hoorcollege over een specifiek onderwerp te houden. Mijn leerlingen en studenten hebben nooit gezegd dat zoiets een zwaktebod was.

Verder hoop ik dat naar het transferbeleid van Ajax eens een grondig onderzoek gedaan wordt. Ik hoef de voorbeelden zoals Angelos Charisteas en Markus Rosenberg maar te noemen. Ik hoop dat er voortaan een nieuwe speler voor een echt vacante positie gehaald wordt en geen voetballer, hoofdzakelijk om zijn naam. Ik hoop dat het Ajax-bestuur in de komende maanden uit zal blinken in wijsheid als over het vertrek van gewilde Ajacieden, waaronder Wesley Sneijder, Ryan Babel en Klaas-Jan Huntelaar, onderhandeld zal moeten worden. Natuurlijk kan men voor het grote geld niet de ogen sluiten. Maar we moeten er niet aan denken dat we, straks in augustus, met z'n allen weer terug bij af zijn.

Op 18 maart jongstleden is bewezen dat Ajax dus in geen enkel opzicht voor PSV onder hoeft te doen, ook met Alex en Koné erbij was dat zo geweest. Het verschil in kwaliteit met AZ is duidelijk nóg in Amsterdams voordeel. Het 'niet' in de aanhef van dit artikel kan dus rustig door positievere woordkeuzes vervangen worden. Nu nog een aantal 'mitsen' en 'alsen' wegwerken.

terug