Je kunt je bij SIRE melden als je in een reclamespotje wilt meedelen dat je je ergens zorgen over maakt. De Stichting Ideële Reclame bestaat veertig jaar en op deze manier willen ze daar aandacht aan geven. Ik denk erover om een voorstel voor een spotje over Ajax in te sturen. Over de tekst hoef ik niet lang na te denken: "Ik maak me zorgen over het zoekraken van de typische Ajax-stijl."

Natuurlijk moet ik dan duidelijk maken wat ik denk dat de Ajax-stijl is. Omdat ik al mijn hele lange leven Ajax-aanhanger ben ken ik de club ook vrij goed uit vroegere tijden. Er was voetbal te zien zoals we dat nu vrijwel niet meer meemaken: aanvallend, technisch, hoogstaand, blindelingse passing, gegroepeerd. Het mag dan zo zijn dat ik met deze kwalificaties wel erg hoogdravend ben, maar het was gewoon zo. Natuurlijk snap ik heus wel dat de tijden veranderd zijn. Een voorhoede met types als Piet Keizer, Johan Cruijff en Sjaak Swart was van een andere planeet. En wat erachter als middenvelders en verdedigers stond was al niet veel minder van niveau. En als je dan ook nog een trainer zoals Rinus Michels, Tomislav Ivic of Stefan Kovács hebt zijn alle ingrediënten voor een vijf sterrenmaaltijd wel geleverd.

Waarom wordt toch het Ajax van nu nog steeds zo gemakkelijk met dat van toen vergeleken? In een uitzending van Studio Voetbal had Hugo Borst, voetbaljournalist van AD Sportwereld, het erover dat Ajax cultuurgoed van veel mensen was en is. Natuurlijk is dit uit de mond van een zeer kritisch journalist een positieve classificatie. Maar het bleek in dezelfde uitzending dat een en ander dat bij Ajax misgaat met de mantel der liefde bedekt wordt. En dat nu is volgens mij de laatste jaren al te vaak gebeurd. In dit verband is het goed dat ook soms de vinger op de zere plek gelegd wordt.

Als tegenwoordig een speler bij Ajax gaat voetballen wordt dat niet meer als positieverbetering gezien. Zoals laatst nog in het geval van Luis Suárez. Na het 2-2 gelijkspel tegen FC Groningen had algemeen directeur Hans Nijland van de noorderlingen de grootste lol over het volgens hem niet meer bestaande niveauverschil tussen Ajax en zijn club: een gelijkspel en allebei 'slechts' in de UEFA Cup. Luis Suárez had daarvoor dus niet per se weg hoeven gaan. Er moet dus iets anders zijn: de naam van Ajax, de historie van Ajax. Maar wat schiet de gewone man, de supporter daar nou mee op?

Die had graag weer eens Champions League-voetbal gezien. Maar nee. Liefst twee keer achter elkaar heeft de realiteit aangetoond dat Ajax niet meer hét Ajax is. Niet alleen voetballend is de laatste jaren kwaliteit ingeleverd, het euvel blijkt volgens mij uit méér zaken. Het kan gerust gesteld worden dat ook het management een trapje lager functioneert. Meer dan een tijd geleden gaan geruchten dat Martin van Geel niet met Henk ten Cate door één deur kan. Henk ten Cate zou niet bij de Ajax-stijl passen: qua optreden en taalgebruik.

Maar dat geldt dan ook voor Ronald Koeman en andere trainers die in het verleden bij Ajax hun geluk probeerden. Ik vind dat de critici best een beetje gelijk hebben. Als Ajax echt aan stijl zou hechten hadden ze voor een ander type trainer gekozen. Een trainer met meer natuurlijk overwicht, een trainer die meer naam gemaakt heeft en een trainer die voetballers echt beter kan maken en niet alleen mentaal weerbaarder.

Ik denk dus dat er bewust rekening mee gehouden is dat Ajax qua stijlvol bestuur en optreden zou inleveren. Ook wat de keuze van voetballers betreft kun je die opmerking maken. Ik vind het te gek voor woorden dat beslissingen op transfergebied niet aan de gehele technische staf toegeschreven kunnen worden, maar dat individuele personen daarbinnen voor de komst of niet-komst van spelers verantwoordelijk zijn. Door dit soort dingen in de publiciteit te laten komen worden geruchten over fouten door de één of de ander versterkt. Ik geloof niet dat dit soort sfeervertroebeling bij de andere topclubs PSV, AZ en Feyenoord vast te stellen valt. Of de vuile was wordt gewoon beter binnengehouden.

Helaas moet ik stellen dat Ajax al vóór de uitschakeling tegen Slavia Praag aan gezichtsverlies geleden heeft. De gang van zaken rond transfers bijvoorbeeld ligt iedereen nog vers in het geheugen. Ook oefenwedstrijden tegen tegenstanders van naam zoals die tegen Arsenal toonden al aan dat het niveau van Ajax gewoon niet meer geweldig te noemen valt.

Maar onverstokte optimisten, tot wie ik mijzelf ook nog reken, zijn alweer op zoek naar positieve aanknopingspunten. Gelukkig duurt het niet lang meer voor we Edgar Davids, mijn favoriet, weer kunnen verwelkomen. En dan loopt er ook nog ene Leonardo rond. Die moet intussen zodanig veel positieve energie verzameld hebben dat er bij zijn terugkeer de vonken vanaf spatten. En als het bestuur en de technische staf nu ook nog in de gaten krijgen dat er meer nodig is dan positieve brieven aan de supporters en een gratis UEFA Cup-wedstrijd voor seizoenkaarthouders schijnt achter de wolken misschien toch nog de zon boven De Arena.

Lees ook: Is een goed competitiebegin het halve kampioenswerk?
Lees ook: Miljoenen zijn belangrijker dan een belofte
Lees ook: De toegevoegde waarde van Edgar Davids

terug