Het is onnodig te zeggen dat ik na donderdagavond 4 oktober stevig baalde. In tien jaar tijd is vervolgens de negende Ajax-trainer voortijdig vertrokken. En nog wordt aan deze negatieve ontwikkeling geen halt toegeroepen. Eindelijk, eindelijk krijgt een aantal wijze mannen de opdracht om nu eens eindelijk uit te zoeken wat er bij Ajax aan de hand is. Johan Cruijff wil Ajax van begin af aan weer opgebouwd zien. Net of daar tijd voor is.

Moet Ajax dan eerst nog verder teruggeworpen worden dan het al is? Ineens is gebleken dat Henk ten Cate toch niet de droomtrainer van Ajax is, nog sterker: men ziet in hem helemaal geen Ajax-trainer. Nu, zeventien dagen later, is er bij Ajax een heel andere situatie. Ten Cate is ineens veldtrainer bij Chelsea geworden en bij Ajax is Adrie Koster tot het einde van het seizoen interim-trainer. Hennie Spijkerman en Alfons Groenendijk zullen blijven wat ze waren: assistenten. Het nieuwe driemanschap zat zaterdag bij Ajax - NEC voor het eerst op de bank.

Maar eerst werd er op vrijdag, 19 oktober, een protestbetoging van de verenigde supporters tegen voorzitter John Jaakke en algemeen directeur Maarten Fontein gehouden. Men ziet in de twee geen echte bestuursleden met het echte Ajax-hart en de juiste Ajax-visie. Ik wil in deze bijdrage niet op de protestmars terugblikken. Er is rondom het Ajax-bestuur al publiciteit genoeg. Ik keer nu liever terug naar de plaats van handeling, De Arena. Zullen Adrie, Hennie en Alfons erin slagen de critici de mond te snoeren, de spelers werkelijk tot mooi spel te krijgen en het publiek enthousiast te maken?

Als ik beleidsverantwoordelijke was, God verhoede het, dan zou ik - vóórdat ik aan De drie van oktober mijn vertrouwen gaf - er vijf toetsstenen op loslaten. Valt die beschouwing een beetje positief uit, dan kunnen we met recht zeggen dat Ajax alsnog voor het kampioenschap moet gaan. Allereerst moeten de assistenten verstand van voetballen hebben. Dat zal beslist zo zijn. Zij hebben zelf actief gevoetbald, zij het dan niet steeds op een even hoog niveau. Adrie heeft zelf gevoetbald, was zelfs international. Dat hij heel recent nog trainer/coach bij RKC was en daar ontslagen is zegt méér over die Waalwijkse club dan over Adrie Koster.

Toch kan ik me niet herinneren dat die club onder zijn leiding hartverwarmend voetbal op de grasmat tentoonspreidde. En dat is nu juist wat we bij Ajax zo nodig hebben, iemand die dat terug kan brengen. Ik verwacht wat dit betreft iets meer van Hennie en Alfons. Zij hebben er in de coaching tenslotte al tientallen wedstrijden op een hoger niveau op zitten. Ik zeg: 'hoger' en niet 'het hoogste'. Iedereen weet dat het vertoonde Ajax-spel in het afgelopen jaar niet was om over naar huis te schrijven.

Alfons is de man van de praktijk. Hij had in het afgelopen jaar de jonkies in de selectie onder zijn hoede en hij verzorgde, zoals te zien was, ook de hersteltrainingen bij spelers die na een blessure weer op de weg terug waren. Hennie is degene die zijn voetbalkennis voornamelijk uit zijn zevenjarige periode als coach bij verschillende clubs heeft gehaald. Eerlijk gezegd had ik hem liever als leider van het interim-drietal gezien dan Adrie Koster. Waarmee we toetssteen nummer twee, leiderschap, noemen. Hennie Spijkerman brengt op leidinggevend gebied een niet te onderschatten ervaring mee, ook vanuit het bedrijfsleven. Als je hem een tijd gevolgd hebt kun je begrijpen dat hij de bestuursbeslissing om hem assistent te laten niet met pech gehad zal afdoen. Maar dat tekent de mens Spijkerman: met een zekere wijsheid een juiste inschatting van het gebeurde maken. En het geloof in eigen kunnen zeker niet verliezen.

Op het gebied van stressbestendigheid kunnen de drie al snel de borst nat maken. Over drie weken staat Feyenoord - Ajax op het programma. Zeker nu de Rotterdammers weer titelaspiraties hebben kan van die elfde novemberwedstrijd het een en ander verwacht worden. Adrie Koster is een Zeeuw en die zijn nogal nuchter van aard. Bovendien zijn ze taai en vasthoudend zoals de wapenspreuk Luctor et Emergo ook aangeeft. Wie weet zijn Kosters eigenschappen voor een zware functie als die van interim-coach bij een zwalkend Ajax wel de juiste redmiddelen.

Je kunt op je vingers natellen dat Adrie in een mum van tijd bij Studio Voetbal zit en dan allerlei moeilijke en voorbarige vragen over zich uitgestort zal krijgen. Om van het nog slechtere Voetbal Insite nog maar te zwijgen, Johan Derksen heeft zijn oordeel over de interim-coach natuurlijk al klaar. Ik zou het een giller vinden als Adrie Hennie Spijkerman als zijn vervanger naar de media zou sturen. We zullen het gauw genoeg zien.

Bij het juiste vermogen tot leiderschap hoort ook psychologisch inzicht. Op dit gebied zijn we met Henk ten Cate het laatste jaar niet verwend geweest. Adrie Koster c.s. zijn voor mij al een heel eind geslaagd als ze situaties als die met Kenneth Perez proberen te voorkomen. Martin van Geel doet dan wel alsof Ten Cate aan kapitaalsvermeerdering gedaan heeft, de feiten zullen anders uitwijzen. Want als Perez door voor PSV te blijven scoren de Eindhovenaren mede aan nieuwe roem helpt kan Ajax opnieuw met lege handen blijven zitten.

Ik hoop ook dat de nieuwelingen aan het front bij tegenvallende resultaten andere middelen gebruiken dan straftrainingen. Misschien dat ze in het boek 'Coachen doe je samen' van hockeycoach Marc Lammers nog goede suggesties kunnen vinden. Deze boektitel lijkt mij een mooi Leitmotiv voor Adrie, Alfons en Hennie in de komende maanden.

Ten slotte wens ik de drie het juiste bestuursharnas toe. Dat ze dus voldoende gewapend zullen zijn tegen de vreemde en onverwachte zetten die het bestuur van Ajax en de technisch directeur kunnen doen. Als deze heren tegen de nieuwe technische staf over het inmiddels beruchte Beleidsplan beginnen moeten ze maar antwoorden dat er géén paragraaf voor assistenten in staat. Die beginnen sowieso aan de lastige opgave om Ajax ten minste nog voor één prijs te laten voetballen. Omdat internationale wedstrijden ontbreken doen zij er goed aan om vriendschappelijke wedstrijden tegen tot de verbeelding sprekende tegenstanders in te lassen.

Misschien kan er ook nog eens tegen FC Kopenhagen en Slavia Praag gespeeld worden, al was het maar bij wijze van revanche. Ik zou er een bezoek aan een waarzegster voor over hebben om alvast iets te weten over de positie van ons aller Ajax op 1 augustus 2008. Wedden dat ons nog heel wat te wachten staat?

Lees ook: Tijd voor een mentaliteitsverandering
Lees ook: Ajax lijdt zichtbaar gezichtsverlies
Lees ook: Is een goed competitiebegin het halve kampioenswerk?

terug

Discussieer over deze column op het forum!