Oranje is weer 'hot'. Niet dat ik opeens overloop van enthousiasme omdat het Nederlands Elftal de sterren van de hemel speelt. Nee, 'hot' omdat er weer de nodige echte gespreksstof over ons belangrijkste vertegenwoordigende team is. Na de EK-loting heb ik alleen nog maar meer gemengde gevoelens gekregen. Ik zou volgende zomer best naar Oostenrijk en/of Zwitserland willen. Maar heeft dat zin? Heeft het Oranje onder Marco van Basten wel iets op het EK te zoeken en zeker nu er drie zware tegenstanders voor de poulefase uitgerold zijn?

In elk geval kunnen spelers van wedstrijden tegen Italië, Frankrijk en Roemenië echt iets leren. Meer dan van wedstrijden tegen Oostenrijk of Griekenland, om maar een paar andere deelnemers te noemen. Met vijf man, Maarten Stekelenburg, John Heitinga, Hedwiges Maduro, Urby Emanuelson en Klaas-Jan Huntelaar, was Ajax in de laatste selectie tegen Wit-Rusland ruim aanwezig. Met een bondscoach als Van Basten kun je over kansen op EK-deelname voor Ajax-spelers echter vrijwel niets voorspellen.

In Studio Voetbal van zondag 2 december zei Frank de Boer dat van de vorm van de dag uitgegaan moet worden. Dat kan dus betekenen dat zo ongeveer de tweede helft van de komende meimaand bekend zal zijn wie er af gaat vallen en wie zich op Zwitserse Kaas en/of een Wiener Melange zal mogen gaan verheugen. Het zal dus zaak zijn de motivatie van spelers zo lang mogelijk vast te houden. Dat doe je vooral door echte duidelijkheid over het plan van aanpak te scheppen. Maar kan Marco van Basten dat?

Als stuurman aan de wal zou ik er zonder meer vóór zijn dat al vrij snel een keuze voor het basiselftal gemaakt wordt. De eerder genoemde Ajacieden doen er goed aan om vanaf nu hun meer dan stinkende best te gaan doen. Heitinga wordt, volgens de kenners, een heel belangrijk man. Hij moet onder meer de lange pass gaan verzorgen. Frank de Boer ging hem daarin voor toen hij tijdens de kwartfinale van het WK 1998 over grote afstand Dennis Bergkamp bediende. De EK-wedstrijden worden voor Heitinga de wedstrijden van zijn leven. Hij komt tegenover spitsen als Anelka, Henry, Mutu en Toni te staan. Ook een lucratieve transfer komt, bij een goed optreden dan, om de hoek kijken.

Ik vind verder Emanuelson een aardige jongen, maar een linksback voor Oranje is hij niet en zal hij ook niet worden. Urby is een goede invaller die zijn minuten op het EK mee zal pakken. Als linkshalf dan wel te verstaan, gewoon om in een laatste half uur Wesley Sneijder of Rafael van der Vaart wat rust te gunnen.

Stekelenburg zal zich in de komende zomer met een reserverol tevreden moeten stellen. Want dat Edwin van der Sar zich dit laatste kunstje zal laten afpikken gelooft niemand. Maarten heeft zijn optreden in Wit-Rusland een beetje tegen. Hij liet zich bij het eerste doelpunt van de Wit-Russen door de benen spelen. Maar meegaan naar Oostenrijk en Zwitserland zal onze keeper zeker.

Dat zou bij Maduro nog wel eens anders uit kunnen pakken. Hedwiges heeft de laatste tijd kritiek op het gebrek aan duidelijkheid bij Ajax en ook zijn collega's in de frontlinie kunnen bij hem momenteel niet veel goed doen. Hoe goed de jonge man onder Foppe de Haan ook speelde, toch zie ik hem komende zomer thuisblijven. Hij heeft ook nog eens de pech dat het Nederlands Elftal over een stel klasbakken van middenvelders beschikt: Clarence Seedorf, Sneijder, Demy de Zeeuw, Van der Vaart... Maar bij Marco van Basten weet je het nooit. Dus moet Maduro snel zijn Foppe-niveau weer zien te halen.

Last but not least krijgen we dan Klaas-Jan Huntelaar. Over hem horen we verschillende geluiden. Dat hij nog niet voor het buitenland klaar zou zijn, dat hij het in echte grote wedstrijden nog niet heeft laten zien. Maar toch kan een beetje bondscoach het niet maken om hem buiten de uiteindelijke selectie van achttien man te houden. Ruud van Nistelrooy mag dan spits nummer één zijn, hem na een uur door Huntelaar af te laten lossen is een optie.

Ajacieden hebben wel degelijk iets in het Nederlands Elftal te zoeken. Niet omdat zij Ajacied zijn, maar gewoon omdat zij meer dan gemiddelde voetbalbagage meebrengen. Het is aan de bondscoach hoe hij al die bagage in zal willen passen. Spelers zijn afhankelijk van het soort bondscoach dat rondloopt. Of die in staat zal zijn binnen een zo kwaliteitsrijke selectie een sfeer te scheppen waarin genoten, geleerd en gepresteerd kan worden. Dan maakt het niet meer uit of je hele wedstrijden of cruciale kortere gedeeltes speelt. Het teambelang gaat voor.

Dat Marco en John van 't Schip er na het EK mee op willen houden verandert veel aan het hele voorbereidingsverhaal. Zeker is dat de uitslag van de loting voor de poulefase bij hun beslissing meespeelt. Zij zien tegen de drie zware tegenstanders (Italië, Frankrijk en Roemenië) de bui al hangen. Niets is erger dan coaches met doodgravergezichten aan de zijlijn. Daarom moet er wel voor gewaakt worden dat spelers in plaats van verrijkt verziekt terugkomen. Dan heeft de club meer recht te breien dan verwacht had kunnen worden.

Ik gun de spelers een bondscoach die vanuit een brede voetbalvisie en een menselijke benadering de klus ook echt wil klaren. De positieve impulsen die daarvan uitgaan leveren voor de spelers alleen maar meer motivatiekansen op. En dan kunnen de Fransen, Italianen en Roemenen straks een strijdvaardig elftal verwachten, dat nog wel eens verder zou kunnen komen dan menigeen nu voor mogelijk houdt.

Lees ook: Hoe sommige analytici over Ajax praten...
Lees ook: Krijgen de assistenten bij Ajax de Schwung erin?
Lees ook: Tijd voor een mentaliteitsverandering

terug

Discussieer over deze column op het forum!