Vrijwel niemand heeft een goed woord over voor de scouting van Ajax. FC Groningen en SC Heerenveen dienen als voorbeeld voor het volgens velen steeds tekortschietende scoutingsapparaat van de meest succesvolle Nederlandse club aller tijden. Heerenveen maakte een miljoenenwinst met de verkoop van Afonso Alves en hetzelfde lijkt te gebeuren met Miralem Sulejmani. Een club als Ajax zou deze talenten toch ook moeten herkennen. Het meest schrijnende voorbeeld voor de Amsterdammers is misschien wel het terughalen van Rasmus Lindgren, die medio 2005 mocht vertrekken en afgelopen januari voor zo'n drie miljoen euro werd teruggekocht.

Het probleem ligt aanvankelijk bij de jeugdopleiding. Op het moment dat er niemand in de jeugd rondloopt die tenminste mee kan komen met het niveau van het eerste elftal, wordt zeker een club als Ajax genoodzaakt verder te kijken dan Amsterdam en omstreken. De 29-jarige Albert Luque is hier een mooi voorbeeld van. Maar uitgerekend de man met het hoogste salaris van de Eredivisie heeft op wedstrijddagen vaker niet dan wel de voetbalschoenen aan. En na eerdere weinig geslaagde transfers als die van bijvoorbeeld Wesley Sonck en Angelos Charisteas begint men zich af te vragen waar de scouting nu eigenlijk mee bezig is.

April vorig jaar leek Ajax een goede slag te slaan met het aantrekken van PSV-scout Hans van der Zee. Hij zou per 1 juli 2007 in dienst treden, had natuurlijk veel informatie overgehouden uit zijn PSV-tijd en had vooral internationaal gezien een goed oog voor talent. Ook doorliep de nu 52-jarige Van der Zee de gehele jeugdopleiding van Ajax en werkte hij eerder als hoofdtrainer van Sparta en FC Volendam. AZ trok hem in 1999 aan als technisch directeur en van 2001 tot het moment dat hij bij Ajax in dienst trad was Van der Zee scout bij PSV. Voor de toenmalige bondscoach van Australië, Guus Hiddink, maakte de voetbalman ook nog eens analyses van de tegenstander. Ajax haalde een alleskunner binnen.

Nu, april 2008, zullen velen zich afvragen of Hans van der Zee eigenlijk nog wel in dienst is van Ajax. Geen enkele buitenstaander verneemt iets van de werkzaamheden van de scout. In de tijd dat Van der Zee voor PSV werkte, haalden de Eindhovenaren spelers als Jefferson Farfán, Heurelho Gomes en Carlos Salcido. Piet de Visser ontdekte veel van deze Zuid-Amerikanen en heeft een enorm netwerk, maar Van der Zee liep daar ook tussen.

Eind november vorig jaar werd bekendgemaakt dat Ajax gebruik ging maken van het zogeheten 'Scout7', een analysesysteem. Topclubs als Manchester United en Schalke 04 maakten al langer gebruik van dit systeem en ook PSV was er vlug bij. Van Geel was lovend over het nieuwe hulpmiddel, de database alleen al was volgens hem een meerwaarde aangezien deze iedere speler op de wereld kent. Het mag dan op z'n minst vreemd worden genoemd dat in de winterstop ex-Ajacied Lindgren wordt teruggekocht. Binnen een paar maanden had Ajax immers twee keer een op het oog goede slag geslagen met het aantrekken van Van der Zee en het aanschaffen van Scout7. En aangezien PSV al langer gebruikmaakte van Scout7, zal Van der Zee niet op het verkeerde knopje hebben gedrukt om zijn spelersbevindingen meteen bij de leiding in Amsterdam aan te laten komen.

Ook worden vraagtekens gezet bij de snelheid van handelen door de scouting en de td. Luka Modric kon een paar seizoenen geleden worden opgehaald voor misschien wel een vijfde van de vijftien miljoen euro die zijn club Dinamo Zagreb een paar maanden geleden vroeg. Nu kon die transfersom wel opgehoest worden, zeker na de transfers van Wesley Sneijder en Ryan Babel afgelopen zomer, maar het probleem was dat clubs als Barcelona ook al werden gelinkt aan de Kroaat. Wanneer dat stadium wordt bereikt, neemt de kans dat een speler alsnog voor Ajax kiest over het algemeen niet toe.

Ook was er tijdens de afgelopen winterstop interesse in de nu 24-jarige Branislav Ivanovic. De toenmalige verdediger van Lokomotiv Moskou genoot echter ook al belangstelling van een aantal Italiaanse topclubs. Uiteindelijk koos de Serviër voor Chelsea. Opnieuw stond Ajax met lege handen. Het is zaak voor een club als Ajax tijdig dit soort spelers te ontdekken, zodat het de echte Europese top voor is. Op financieel gebied zijn grootmachten als Internazionale en Manchester United niet meer in te halen.

Ook het recent uitgekomen rapport van de commissie-Coronel vindt de scouting tekortschieten. Volgens de commissie, die tientallen mensen interviewde met een Ajax-heden of -verleden, is het werkoverleg van en met de scouts in de afgelopen tien jaar niet altijd even goed geweest. "Daardoor is een bepaald aantal transfers afgerond bij welke de scouting niet of te weinig betrokken werd." ... "Uit onderzoek blijkt dat spelers die van buiten worden aangetrokken bij Ajax minder rendement en een lager slagingspercentage opleveren dan zelf opgeleide spelers." Er is in de afgelopen tien jaar slechts één periode geweest (2000/2001) dat Ajax talentvolle spelers haalde die uitgroeiden tot belangrijke waarden, vindt de commissie.

Leo Beenhakker was op dat moment technisch directeur, Co Adriaanse hoofdtrainer. Wellicht heeft Beenhakker een beter oog voor talent dan de hele scoutingstaf van dit moment, maar volgens het rapport-Coronel wordt er gewoonweg niet gecommuniceerd met scouting. Onder Beenhakkers leiding werden spelers als Cristian Chivu, Zlatan Ibrahimovic en Maxwell aangetrokken. Deze spelers groeiden allen uit tot belangrijke pionnen binnen het elftal en hebben niet voor niets transfers naar grote clubs verdiend.

Ronald Koeman heeft als hoofdtrainer ook Leo Beenhakker nog meegemaakt als td. Later nam Louis van Gaal het stokje van Beenhakker over, maar Van Gaal kon het niet vinden met Koeman en andersom. Koeman maakte, met Van Gaal als td, steeds meer naam als trainer die verkeerde aankopen deed. Normaal gesproken legt de td contacten met clubs en spelers over een eventuele transfer. De hoofdtrainer neemt de uiteindelijke beslissing. Daarom is het moeilijk als de personen op deze essentiële posities niet met elkaar door een deur kunnen.

Marco van Basten is aanstaand hoofdtrainer en pakt het tot op heden op zijn geheel eigen manier aan. Hij reist stad en land af, op zoek naar samenwerkingsverbanden en spelers. Volgens de normale gang van zaken zijn dit meer taken voor in dit geval Martin van Geel en de scouting. En nu Van Geel zo onder druk staat, neemt Van Basten wellicht het zekere voor het onzekere. Van Basten wordt immers afgerekend op de gehaalde spelers onder zijn bewind. Hij wilde met eigen ogen zien hoe Ajax in elkaar zit, voordat Cruijff ingrijpende veranderingen door zou voeren. De vraag is of Van Basten nu niet zelf de scouting en de td negeert, terwijl hij zelf eerst wilde zien hoe zij functioneerden.

terug

Discussieer over dit artikel op het forum!